W naszym gabinecie leczymy już zęby w sedacji wziewnej podtlenkiem azotu, nazywanym potocznie gazem rozweselającym. To metoda dla dzieci i dorosłych, którym strach utrudnia albo uniemożliwia leczenie.
Lęk przed dentystą nie jest powodem do wstydu – dotyczy wielu dzieci i sporej części dorosłych. Często kończy się odkładaniem wizyt, a wtedy drobny ubytek zamienia się w ból i poważniejsze leczenie. Sedacja pomaga przerwać to błędne koło: pacjent jest spokojny, a lekarz może pracować dokładnie i bez pośpiechu.
Czym jest sedacja podtlenkiem azotu?
Sedacja wziewna polega na oddychaniu mieszaniną podtlenku azotu i tlenu przez małą maseczkę zakładaną na nos. Pacjent przez cały czas jest przytomny, sam oddycha i rozmawia z lekarzem. To nie jest narkoza.
Gaz zaczyna działać po kilku minutach. Pacjenci najczęściej opisują:
- odprężenie i wyraźnie mniejszy lęk,
- uczucie ciepła, lekkości lub mrowienia w dłoniach i stopach,
- wrażenie, że czas płynie szybciej,
- słabszy odruch wymiotny.
Podtlenek azotu uspokaja i lekko zmniejsza odczuwanie bólu, ale nie zastępuje znieczulenia. Przy zabiegach, które tego wymagają, nadal podajemy znieczulenie miejscowe. Pacjent w sedacji znosi je po prostu dużo łatwiej.
Dla kogo jest ta metoda?
Dzieci
Sedację stosujemy przede wszystkim u dzieci, które boją się leczenia i nie potrafią spokojnie usiedzieć na fotelu. Pomaga też dzieciom po złych doświadczeniach z wcześniejszych wizyt oraz tym, które czeka dłuższy zabieg.
Warunek jest jeden: dziecko musi zgodzić się na maseczkę i oddychać przez nos. Zwykle udaje się to u dzieci od około 3. roku życia. Jeśli dziecko zupełnie nie pozwala na kontakt, szczerze o tym powiemy i zaproponujemy inne rozwiązanie.
Dorośli
Z sedacji korzystają także dorośli. Polecamy ją szczególnie osobom, które:
- odczuwają silny lęk przed leczeniem stomatologicznym,
- mają nasilony odruch wymiotny, na przykład przy pobieraniu wycisków lub leczeniu zębów trzonowych,
- od lat odkładają leczenie z powodu strachu.
Jak wygląda wizyta?
- Kwalifikacja. Lekarz pyta o stan zdrowia, choroby i przyjmowane leki, a potem wyjaśnia przebieg zabiegu. Pacjent lub rodzic podpisuje zgodę.
- Oswojenie z maseczką. Dziecko może ją obejrzeć, dotknąć i przymierzyć, zanim cokolwiek się zacznie.
- Początek sedacji. Pacjent oddycha przez nos – najpierw tlenem, potem mieszaniną z podtlenkiem azotu. Stężenie gazu zwiększamy stopniowo i dobieramy indywidualnie.
- Leczenie. Gdy pacjent jest odprężony, podajemy znieczulenie miejscowe, jeśli jest potrzebne, i wykonujemy zabieg. Cały czas rozmawiamy z pacjentem i obserwujemy jego samopoczucie.
- Zakończenie. Przez kilka minut pacjent oddycha czystym tlenem. W tym czasie działanie gazu ustępuje.
- Odpoczynek. Po krótkim odpoczynku w gabinecie można wrócić do domu.
Bezpieczeństwo i przeciwwskazania
Podtlenek azotu jest stosowany w stomatologii od ponad stu lat i należy do najlepiej poznanych metod uspokajania pacjenta. Aparat zawsze podaje gaz zmieszany z tlenem, którego jest więcej niż w zwykłym powietrzu. Po zakończeniu zabiegu gaz jest usuwany z organizmu wraz z wydychanym powietrzem w ciągu kilku minut.
Działania niepożądane zdarzają się rzadko i szybko mijają. Mogą to być nudności, zawroty lub ból głowy, sporadycznie wymioty.
Sedacji nie wykonujemy albo ją odraczamy między innymi w tych sytuacjach:
- niedrożny nos: katar, infekcja górnych dróg oddechowych, znacznie przerośnięty migdałek gardłowy,
- zapalenie ucha środkowego,
- pierwszy trymestr ciąży,
- ciężkie choroby płuc,
- niedobór witaminy B12,
- niedawno przebyta operacja oka z podaniem gazu lub operacja ucha środkowego,
- niektóre choroby neurologiczne i psychiczne,
- brak możliwości porozumienia się z pacjentem.
O kwalifikacji zawsze decyduje lekarz po zebraniu wywiadu. Prosimy o informację o wszystkich chorobach i przyjmowanych lekach.
Jak przygotować się do wizyty?
- Posiłek. Ostatni lekki posiłek najlepiej zjeść około 2 godziny przed wizytą. Nie warto przychodzić ani na czczo, ani tuż po obfitym jedzeniu.
- Drożny nos. Przy katarze lub infekcji prosimy o przełożenie wizyty – zatkany nos uniemożliwia sedację.
- Opiekun. Dziecko przychodzi z rodzicem lub opiekunem prawnym, który podpisuje zgodę na zabieg.
- Rozmowa z dzieckiem. Warto spokojnie opowiedzieć, co je czeka: maseczka na nosek, przyjemne powietrze, uczucie lekkości. Lepiej unikać słów „ból”, „igła” i „nie bój się”.
Najczęstsze pytania
Czy podczas sedacji pacjent śpi?
Nie. Pacjent jest przytomny, słyszy lekarza i odpowiada na pytania. Jest po prostu spokojny i odprężony.
Czy leczenie w sedacji boli?
Samo podanie gazu jest bezbolesne. Do zabiegów, które tego wymagają, stosujemy dodatkowo znieczulenie miejscowe.
Czy po zabiegu można prowadzić samochód?
Działanie gazu mija w ciągu kilku minut po zakończeniu sedacji. Dorośli zwykle po 15–30 minutach odpoczynku wracają do codziennych zajęć, także do prowadzenia auta. Każdorazowo potwierdza to lekarz.
Od jakiego wieku można stosować sedację u dzieci?
Nie decyduje metryka, tylko to, czy dziecko zaakceptuje maseczkę i będzie oddychać przez nos. Zwykle jest to możliwe od około 3. roku życia.
Czy sedacja zadziała u każdego dziecka?
Nie u każdego. Gaz zmniejsza lęk, ale wymaga minimum współpracy ze strony dziecka. Czasem potrzebna jest najpierw wizyta adaptacyjna, a w niektórych przypadkach leczenie w znieczuleniu ogólnym.
Czy sedację można powtarzać?
Tak, można ją stosować na kolejnych wizytach. Część dzieci po kilku spokojnych wizytach oswaja się z gabinetem i leczy się już bez gazu.
Ile kosztuje sedacja?
Koszt sedacji to 200 zł – doliczamy go do ceny leczenia.
W naszym gabinecie wykorzystujemy maseczki indywidualne – jest to jednorazowy koszt w wysokości 50 zł. Raz zakupioną maseczkę przynosimy na następne wizyty i wykorzystujemy wielokrotnie.
Umów wizytę
Jeśli Państwo lub Państwa dziecko odkładacie leczenie z powodu strachu, zapraszamy na wizytę konsultacyjną. Sprawdzimy, czy sedacja jest odpowiednią metodą, i odpowiemy na wszystkie pytania.
